Fransız sanatçı JR, Vatikan Apostolik Kütüphanesi’nin tarihi cephesini dev bir dalgayla kapladı. DILUVIUM, suyun yıkıcı gücünden iklim krizine, bilginin korunmasından yapay zekâya uzanan çok katmanlı bir anlatı kuruyor.
Fransız sanatçı JR, kamusal alanı dönüştüren büyük ölçekli işleri arasına bu kez Vatikan’ı ekledi. Sanatçının DILUVIUM adlı anıtsal yerleştirmesi, Vatikan Apostolik Kütüphanesi’nin Belvedere Avlusu’na bakan 16. yüzyıl cephesine yerleştirildi. Yaklaşık 70 metre genişliğinde ve 13 metre yüksekliğindeki çalışma, yapıyı yükselen dev bir dalganın karşısındaymış gibi gösteriyor.
Kütüphanenin cephesinde bir “tufan”
DILUVIUM, Vatikan Apostolik Kütüphanesi’nin AQVA başlıklı sergisinin açılış işi olarak hazırlandı. Sergi aynı zamanda Catastrophe and Wonder adlı beş yıllık sergi programının ilk bölümü. Program; su, ateş, ışık, böcekler ve insan müdahalesi gibi kütüphane koleksiyonlarını tarih boyunca tehdit eden unsurları sanat ve kültürel miras üzerinden ele alıyor.
JR’ın dalgası bu bağlamda yalnızca görsel bir yanılsama değil. Sanatçı, eserin kütüphane açısından kitapların ve uygarlığın arşivlerinin yok olması korkusunu temsil ettiğini söylerken, görüntüyü günümüzün daha geniş tehditleriyle de ilişkilendiriyor. İklim değişikliği bunlardan biri. Bir diğeri ise sanatçının özellikle dikkat çektiği yapay zekâ. JR’a göre önümüzde duran bu yeni “dalga”, bilgiyle ve hakikatle kurduğumuz ilişkiyi de dönüştürüyor.
Papa XIV. Leo açılışı gerçekleştirdi
14 Eylül’de gerçekleştirilen açılışta Papa XIV. Leo da yer aldı ve JR ile bir araya geldi. Sergi, yüzyıllardır bilginin korunmasına ev sahipliği yapan Vatikan Apostolik Kütüphanesi ile çağdaş sanat arasında beklenmedik bir diyalog kuruyor.
JR’ın müdahalesi de tam bu noktada anlam kazanıyor: Kütüphanenin korumaya çalıştığı hafıza ile onu silip süpürebilecek dev bir güç aynı cephede karşı karşıya geliyor. DILUVIUM, Vatikan’ın tarihi mimarisini geçici olarak değiştirmekten çok, “Bilgiyi ve hafızayı gelecekte nasıl koruyacağız?” sorusunu yapının üzerine taşıyor.
