ABD Yüksek Mahkemesi, yapay zekâ tarafından üretilen bir sanat eserine telif hakkı tanınması talebini incelemeyi reddetti. Kararla birlikte ABD’de telif korumasının yalnızca insan tarafından üretilen eserler için geçerli olduğu yönündeki yaklaşım bir kez daha teyit edilmiş oldu.
ABD Yüksek Mahkemesi, yapay zekâ tarafından üretilen bir sanat eserine telif hakkı tanınması talebini yeniden değerlendirmeyi reddetti. Bilgisayar bilimci Stephen Thaler’ın yıllardır sürdürdüğü hukuki mücadele bir kez daha sonuçsuz kaldı.
ABD Telif Hakkı Ofisi, 2022 yılında verdiği kararda bir eserin telif korumasından yararlanabilmesi için “insan yazarlığı” taşıması gerektiğini belirtmiş ve yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceğine hükmetmişti. Bu karar 2023’te ABD Bölge Mahkemesi, geçen yıl ise Washington’daki ABD Temyiz Mahkemesi tarafından da onanmıştı. Yüksek Mahkeme’nin davayı gündemine almamasıyla birlikte bu yaklaşım bir kez daha teyit edilmiş oldu.
Thaler’ın hukuk ekibi ise kararın yaratıcı sektörlerde yapay zekâ kullanımını olumsuz etkileyebileceğini savunuyor. Avukatlara göre mevcut yaklaşım, özellikle yapay zekâ tabanlı üretimlerin hızla arttığı bir dönemde, teknolojinin yaratıcı alanlardaki gelişimini engelleme riski taşıyor.
Davaya konu olan eser, Thaler tarafından geliştirilen DABUS adlı yapay zekâ sistemi tarafından 2012 yılında üretilen “A Recent Entrance to Paradise” başlıklı çalışma. Missouri merkezli bilgisayar bilimci Thaler aynı zamanda gelişmiş yapay sinir ağı teknolojileri geliştiren Imagination Engines Incorporated şirketinin kurucusu.
Reuters’ın aktardığına göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi de Yüksek Mahkeme’ye Thaler’ın başvurusunun incelenmemesi yönünde görüş bildirdi. Thaler’ın avukatları ise bu kararın yaratıcı endüstrilerde yapay zekâ kullanımını kritik bir dönemde kalıcı biçimde olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
ABD Telif Hakkı Ofisi geçen yıl yayımladığı yeni kılavuzda da yapay zekâ tarafından üretilen görsellerin telif hakkı kapsamında değerlendirilmeyeceğini yineledi. Kurum, yapay zekâ sistemlerinin metin komutlarıyla yönlendirilmesinin kullanıcıya eser üzerinde yeterli kontrol sağlamadığını ve bu nedenle kullanıcıların ortaya çıkan içeriğin “yazarı” olarak kabul edilemeyeceğini belirtti.
Raporda, bir komut ne kadar değiştirilip yeniden gönderilirse gönderilsin ortaya çıkan sonucun, kullanıcının yaratıcı ifadesini değil yapay zekâ sisteminin yorumunu yansıttığı ifade edildi. Thaler, söz konusu eser için ilk başvuruyu Kasım 2018’de yaptı. Başvuruda eserin yazarı olarak DABUS gösterilmiş ve çalışmanın “makine tarafından otonom biçimde üretildiği” belirtilmişti. Telif Hakkı Ofisi ise başvuruyu, eserin telif hakkı için gerekli olan insan yazarlığını taşımadığı gerekçesiyle reddetti. Thaler’ın 2019, 2020 ve 2022 yıllarında yaptığı yeniden değerlendirme başvuruları da aynı gerekçeyle kabul edilmedi.
