İsrail-ABD Saldırıları, İran ve Lübnan’daki UNESCO Alanlarına Zarar Verdi

ABD ve İsrail’in son haftalarda yoğunlaşan saldırıları İran ve Lübnan’daki bazı önemli kültürel miras alanlarında hasara yol açtı. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan yapılar ile tarihi anıtların zarar görmesi uluslararası kurumların dikkatini çekti.

İsrail’in 6 Mart’ta Lübnan’ın güneybatısındaki Sur kentine düzenlediği füze saldırısı, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan arkeolojik alanın girişinde hasara yol açtı. Lübnan Kültür Bakanlığı, saldırıda en az bir kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Saldırı, dünyanın en eski yerleşimlerinden biri olan Sur’daki antik kalıntıların bulunduğu bölgeye yakın bir noktaya isabet etti. Kent, ağırlıklı olarak Roma dönemine ait önemli arkeolojik yapılara ev sahipliği yapıyor. Lübnan Kültür Bakanlığı’nın açıklamasına göre saldırı sonucunda Sur’daki El Bass Arkeolojik Alanı’nın girişinde hasar oluştu. Kültür Bakanı Ghassan Salamé, bu tür alanların hedef alınamayacağını söyledi.

El Bass arkeolojik alanı, Lübnan’daki Filistinli mülteci kamplarından biri olan El Bass kampının yakınında bulunuyor. Alan, antik dönemde kentin ana girişini oluşturan bir nekropolü, ikinci yüzyıla tarihlenen bir zafer takının bulunduğu Roma-Bizans caddesini, su kemerlerini ve bir hipodromu içeriyor. Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Lübnan’dan bir uzman, saldırının UNESCO Dünya Mirası alanının tampon bölgesine düştüğünü belirtti. Güvenlik koşulları nedeniyle kapsamlı inceleme yapılamasa da özellikle hipodrom çevresinin patlamanın etkisiyle zarar görmüş olabileceği ifade edildi.

 Olaydan iki gün önce Kültür Bakanı Salamé, UNESCO Genel Direktörü Khaled El-Enany ile görüşerek Lübnan’daki kültürel mirasın korunması için müdahale çağrısında bulunmuştu. UNESCO’nun ise durumu yakından takip ettiğini ve kurumun yetki alanı kapsamında Lübnan’a destek sağlamaya hazır olduğunu bildirdiği açıklandı.

İran’da 17’inci Yüzyıldan Kalma Alanlar Hasar Gördü

Öte yandan son saldırılarda İran’daki bazı kültürel miras alanlarında da hasar meydana geldi. Yerel basına göre İsfahan’daki 17. yüzyıldan kalma Çehel Sotun Sarayı ile Nakş-ı Cihan Meydanı çevresindeki bazı tarihi yapılar saldırılar sırasında zarar gördü. Safavi dönemine ait sarayda camların kırıldığı ve bazı süslemelerin hasar aldığı bildirildi.

İran’ın batısındaki Hürremabad kentinde bulunan ve Sasani dönemine tarihlenen Falak-ol-Aflak Kalesi de saldırılardan etkilenen yapılar arasında yer aldı. Yerel yetkililer kalenin çevresine isabet eden saldırının arkeoloji ve antropoloji müzelerinde ciddi hasara yol açtığını açıkladı.

UNESCO daha önce de çatışmalar sırasında Tahran’daki Golestan Sarayı’nın zarar gördüğünü duyurmuştu.