Serpentine Galleries, 2024 yılında Refik Anadol’un yeni üretimlerinden oluşan “Yeryüzünün Yankıları: Yaşayan Arşiv” adlı sergisine ev sahipliği yaptı. Birleşik Krallık’taki ilk büyük kurumsal kişisel sergisi olan bu proje, mercan resifleri ve yağmur ormanlarına ait görsel verilerden beslenen, yapay zekâ destekli sürükleyici enstalasyonlarıyla izleyicileri doğanın veri temelli temsiline davet etti. Sergi, doğadan elde edilen devasa veri setlerini sanatsal bir deneyime dönüştürerek yapay zekânın yaratıcı potansiyelini görünür kıldı.
Bu serginin devamı niteliğinde, Serpentine ve Refik Anadol Studio, sınırlı sayıda üretilen “Yapay Gerçeklikler: Mercan” (Artificial Realities: Coral) adlı baskı serisini tanıttı. Deniz ekosistemlerini makine zekâsı merceğinden yeniden yorumlayan bu seri, hem görsel bir arşiv hem de su altı biyoçeşitliliğinin üretken bir yeniden inşası niteliğini taşıyor. Anadol’un ileri veri teknolojilerini kullanarak doğanın görsel hafızasına yönelik araştırmasını sürdüren bu proje, yapay zekâ ile çevresel duyarlılığı buluşturuyor.
Seri, alüminyum kompozit panel üzerine Diasec montajlı Giclée tekniğiyle üretilmiş altı ayrı baskıdan oluşuyor. Her bir baskı sanatçı tarafından numaralandırılıp elle imzalanıyor. Eserler, etik kaynaklı mercan resif veri kümeleri, deniz görüntüleme arşivleri ve ekolojik çalışmalar üzerine eğitilmiş özgün bir yapay zekâ modeli kullanılarak oluşturuldu. Model, kamuya açık veritabanlarından derlenen 1.741.772 görüntüyü analiz ederek hiç var olmamış, ancak doğanın biçimsel mantığını izleyen yeni mercan formları “halüsinasyona” uğrattı.
“Yapay Gerçeklikler: Mercan” serisindeki her eser, insan dışı zekânın sınırlarını araştıran bir düşünme alanı sunarken, aynı zamanda teknolojinin ekolojik hayal gücümüzü yeniden canlandırma potansiyeline işaret ediyor. Bilim ve spekülatif sanatın kesişiminde konumlanan bu proje, koleksiyonerleri doğanın kırılganlığı, dönüşümü ve görsel hikâye anlatımının evrimi üzerine yeniden düşünmeye davet ediyor.
Serpentine, Refik Anadol’un yeni sınırlı sayıda üretilen serisini satışa sunuyor. Bu seri, bu yıl üretilecek ve Ocak 2026’da teslim edilmek üzere hazır olacak.
