Chisato Matsumoto, gelenekten yeni bir şey yaratmayı, beyazın hayal gücüne açtığı alanı ve izleyicilerin eserleriyle kurduğu farklı ilişkileri Artkolik’e anlatıyor.
Ayşe Koray
Japon sanatçı Chisato Matsumoto, Sail of Light adlı yerleştirmesinin Contemporary Istanbul 2026’da sunulmasının ardından zanaatla ilişkisini, bakış açısının rolünü ve sanat pratiğini şekillendiren deneyimleri paylaşıyor.

1. Eserleriniz çoğu zaman canlıymış gibi hissettiriyor; büyüyor, hareket ediyor, bir araya geliyor ve dönüşüyorlar. Sanatınızla yarattığınız dünyayı üç kelimeyle tanımlamanız gerekse bunlar ne olurdu?
İçine dalma, serbest bırakma ve nüfuz etme.
2. Böylesine geleneksel bir Japon uygulamasını bu kadar çağdaş hissettiren eserlere dönüştürmenizde çok şiirsel bir yan var. Kendinizi geleneği koruyan, sorgulayan ya da ondan tamamen yeni bir şey yaratan biri olarak mı görüyorsunuz?
Gelenekten yeni bir şey yaratmak istiyorum.
Geleneğin bireyselliği geliştirebileceğine inanıyorum; çünkü her uygulayıcı bir tekniği kendi elleriyle derinleştirmeye ve geliştirmeye çalışır. Bir yöntemi derinlemesine araştırmak ve üzerinde uzun süre çalışmak, gelenekle ilişki kurmanın önemli bir yolu.
Ancak benim ilgim tam olarak bu yönde değil. Gelenekle daha geniş bir çerçevede ilişki kurmak istiyorum. Bir teknikte ustalaşmaya çalışmaktan ziyade, zanaatın anlamlarını ve yorumlarını genişletmekle ilgileniyorum. Başka alanlarla kesişerek farklı anlamlar kazanmasını ve yeni bir şeye dönüşmesini umuyorum.
3. Yerleştirmeleriniz uzaktan bakıldığında neredeyse kozmik görünebiliyor; yakından bakıldığında ise yüzlerce ayrı ayrıntı ortaya çıkıyor. İzleyicinin yalnızca bakış açısını değiştirerek bütünüyle farklı bir eser keşfedebilmesi fikri hoşunuza gidiyor mu?
Bakış açısındaki bir değişimin, kişinin eseri deneyimleme biçimini nasıl dönüştürebileceğiyle çok ilgileniyorum.
Sürekli tekrarlar ve birikimlerle çevriliyiz. Bunların farkına vardığımızda, normalde deneyimlemeyeceğimiz bir algı sıçraması yaşayabiliriz. İzleyicilerin bu değişimi hissedebilmesini umuyorum.
4. Sıradan bir çalışma gününde atölyenize girsek neyle karşılaşırdık? Yaratıcı sürecinizin her zaman bir parçası olan bir ritüel, nesne, ses ya da alışkanlık var mı?
Çalışma ortamımı çoğu zaman üzerinde çalıştığım esere göre değiştiriyorum, ancak dikiş malzemeleri her zaman bulunur. Elime ağır bir kumaş makası aldığımda, odaklanmama yardımcı olan bir tür gerilim hissediyorum.
5. Yarattığınız eserler arasında sizin için özellikle kişisel olan, belki de kendinizi bir sanatçı olarak görme biçiminizde bir şeyleri değiştiren bir eser var mı?
Beyond the Stars adlı bir eserim var.
Yerleştirilmesi sırasında birçok kişi eseri mekâna taşımama yardımcı oldu. Bu deneyim sayesinde, bir eserin artık yalnızca benim katkımla tamamlanamayacağını fark ettim. Bunu, sanat pratiğime bakışımda önemli bir değişim olarak hatırlıyorum.
6. Beyaz, çalışmalarınızda çok güçlü bir yer tutuyor. Sizi beyaza çeken nedir ve beyaz, diğer renklerin belki de ifade edemediği neyi ifade etmenizi sağlıyor?
Çalışmalarımdaki biçimler çoğu zaman oldukça yalın ve temel; bu da rengi özellikle önemli kılıyor.
Renkler arasında beyazın, izleyicinin hayal gücüne özellikle açık olduğunu düşünüyorum. Herkes ona kendi duyarlılığını ve hayal gücünü katabilir. Beni çeken, bu olasılık alanı.
7. Sail of Light’ı, farklı tarihlerin ve kültürlerin sürekli iç içe geçtiği İstanbul’da sunuyorsunuz. Eserinizi İstanbul’a getirmenizden aklınızda en çok ne kaldı?
Sail of Light için başlangıçta insanların dışarıdan ışığa doğru toplanmasını, merkezinde yoğunlaşmasını hayal etmiştim.
İstanbul’daki birçok ziyaretçi bu imgeyi doğal bir biçimde algılamış gibiydi. Aynı zamanda, başka yerlerden gelen bazı ziyaretçiler eserin merkezden dışarıya doğru genişliyormuş gibi göründüğünü söyledi. Aynı esere bakarken bile, hareketinin yönü kişinin kültürel geçmişine ve deneyimlerine bağlı olarak farklı algılanabiliyor.
Bu farklı yorumlarla karşılaşmak, eseri gerçekten İstanbul’a getirdiğimi en güçlü biçimde hissettiğim andı. Bu bana eserin tek ve sabit bir yönü ya da anlamı olmadığını hatırlattı.
8. Son olarak, şu sıralar yalnızca bir sanatçı olarak değil, bir insan olarak neleri merak ediyorsunuz? Şu anda gördüğünüz, okuduğunuz, deneyimlediğiniz ya da üzerine düşündüğünüz ve gelecekteki çalışmalarınıza sessizce sızabilecek bir şey var mı?
Yakın zamanda yeğenim doğdu.
Bu küçük canın büyümesini izlerken sıcaklığını ve ağırlığını düşünüyorum. Bu duyguların çalışmalarıma yansıyıp yansımayacağını bilmiyorum, ancak benim için yeniler ve şimdilik bu duyguları özenle korumaya çalışıyorum.